Strona g³ówna | Kontakt | Powrót

Szybko¶æ w wodzie

Andrzej Skorykow

 Wiêkszo¶æ z Mastersów ¶wietnie zdaje sobie sprawê, ¿e wystarczy zwiêkszyæ ilo¶æ przep³yniêtych kilometrów oraz podnie¶æ ich intensywno¶æ, by w prosty sposób poprawiaæ swoj± wytrzyma³o¶æ i osi±gaæ lepsze wyniki na ¶rednich i w szczególno¶ci d³ugich dystansach. Czêsto jednak zadajemy sobie pytanie - dlaczego nie potrafimy zwiêkszyæ szybko¶ci p³ywania na dystansach sprinterskich? Poniewa¿ w treningu sportowym jest to najtrudniejsza do wytrenowania cecha. Poprawianie szybko¶ci nie jest ³atwe, bo wymaga od nas wiêkszej koncentracji i zaanga¿owania podczas realizacji specjalnie dobranych zadañ treningowych ni¿ w przypadku treningu kszta³tuj±cego nasz± wytrzyma³o¶æ. Przede wszystkim szybko¶æ w g³ównej mierze zale¿y od genetycznych uwarunkowañ naszej budowy przede wszystkim uk³adu nerwowego i budowy miê¶ni. Do tego, je¿eli rozwój szybko¶ci nie jest poparty systematycznym treningiem, to zatrzymuje siê on ju¿ w wieku ok. 17 lat. U sportowców kontynuuj±cych wyczynow± karierê okres poprawiania nieznacznie szybko¶ci mo¿e siê wyd³u¿yæ nawet do 28 roku ¿ycia. Na szczê¶cie w p³ywaniu wynik na 50 metrów mo¿emy zdecydowanie poprawiæ pomimo np. naszych ograniczonych mo¿liwo¶ci wytrenowania szybko¶ci ruchu. Przedstawiam poni¿ej moje propozycje, które w³a¶nie w uzyskaniu lepszych rezultatów na dystansach sprinterskich mog± przynie¶æ progresjê.

TECHNIKA

Czasami w¶ród p³ywaków nie tylko amatorsko zwi±zanych z tym sportem panuje opinia, ¿e sprinter nie musi pokonywaæ takiej ilo¶ci kilometrów na treningach jak ¶rednio-, czy d³ugodystansowiec. Dane dotycz±ce najlepszych zawodników wcale tej opinii nie potwierdzaj±, a objêto¶æ sprinterów jest mniejsza od specjalistów od d³u¿szych dystansów tylko do ok. 20%. Po co sprinterom taka ilo¶æ kilometrów do osi±gniêcia dobrego rezultatu na dystansie np. 50m?! Poniewa¿ w trakcie pokonywania dystansu przede wszystkim utrwalaj± oni prawid³owe nawyki ruchowe. My równie¿ dystans sprinterski pop³yniemy szybko, je¶li przede wszystkim nauczymy siê prawid³owej techniki p³ywackiej. Czym bêdzie ona bardziej doskona³a, tym lepsze rezultaty osi±gaæ bêdziemy na dystansach pokonywanych z maksymaln± prêdko¶ci±. Najlepszym sposobem na jej doskonalenie jest wolne i bardzo wolne p³ywanie ca³ym stylem lub na samych rêkach lub samych nogach. Pokonywanie odcinków musi wi±zaæ siê ze szczególn± koncentracj± nad technik±. Równie¿ p³ywanie ró¿nych urozmaiconych æwiczeñ technicznych, koordynacyjnych zarówno usprawniaj±cych technikê kroku p³ywackiego jak i æwiczeñ polepszaj±cych „czucie wody". Wykorzystywanie w treningu p³ywackim ³apek i p³etw mo¿e byæ pomocne nie tylko przy poprawianiu si³y specjalnej, ale równie¿ przy kszta³towaniu techniki. Æwiczenie wykonywane w p³etwach powoduj± optymalne u³o¿enie stopy podczas kopniêcia, oraz wymuszaj± prawid³ow± pracê nóg. £apki maj± za zadanie wymuszenie prawid³owego chwytu wody i odepchniêcia.Warto poszukaæ w¶ród znajomych osobê, która posiada kamerê lub aparat cyfrowy wraz z obudow± do rejestrowania pod wod±. Nagranie naszej techniki w ró¿nych ujêciach i porównanie jej pó¼niej z takimi samymi nagraniami mistrzów, pozwoli na analizê naszych b³êdów. Warto o ocenê i uwagi poprosiæ specjalistê. Nagranie mo¿na powtarzaæ, co jaki¶ czas i porównywaæ efekty treningu.

SPECJALISTYCZNE ZADANIA TRENINGOWE

 W momencie, kiedy nasza technika stylu bêdzie najbardziej optymalna mo¿emy przyst±piæ do wprowadzania specjalistycznych zadañ treningowych kszta³tuj±cych szybko¶æ w wodzie. Bynajmniej nie bêd± to wy³±cznie zadania p³ywane z maksymaln± prêdko¶ci±, które wielu uwa¿a za jedyny sposób kszta³tuj±cy szybko¶æ p³ywaka. Trening maj±cy na celu wzrost szybko¶ci na krótkich dystansach urozmaicony powinien byæ ró¿nymi zadaniami np. odcinkami p³ywanymi:

z narastaj±c± prêdko¶ci± od spokojnej do maksymalnej
600m - 75m æw. techniczne/ 25m rozpêdzane
600m - 50NN (same nogi), 50m lu¼no stylem, 50 rozpêdzane stylem
600m - RR (same ramiona), 6x100m (50m spokojnie/50m rozpêdzane) przerwa ok. 45 sek.
200m - 8x25m rozpêdzane, przerwa ok. 30 sek.

przy jak najmniejszej ilo¶ci cykli
600m - 6x100m zmienny w pierwszej delfin i ¿aba z minimaln± ilo¶ci± cykli, w drugiej grzbiet i kraul., przerwa ok. 40 sek.
600m - 12x50m pierwsza z minimaln± ilo¶ci± cykli, druga rozpêdzana z prób± zachowaniem ilo¶ci cykli z poprzedniej, przerwa 45 sek.
300m - 12x25m pierwsza z zaci¶niêtymi piê¶ciami du¿a czêstotliwo¶æ ruchów, druga z minimaln± ilo¶ci± cykli, start w 45 sek.
600m - 12x50m pierwsza dok³adank±, druga przek³adank±, trzecia minimalna ilo¶æ cykli

z prawie maksymaln± i maksymaln± prêdko¶ci± stylem lub na samych rêkach lub samych nogach, lub w æwiczeniach koordynacyjnych
300m - 6x15m ze startu z maksymaln± prêdko¶ci±, spokojne dop³yniêcie do 50m.
200m - 4x25m ze startu z maksymaln± prêdko¶ci±, spokojne dop³yniêcie do 50m.
200m - 8x25m RR(£apy), z prêdko¶ci± prawie maksymaln±, start w 45sek.
200m - 8x25NN, pierwsza 75%, druga z maksymaln± prêdko¶ci±, start w 45sek
200m - 8x25 NN-delfin a RR-kraul, NN-¿aba na plecach/RR gilach, NN-¿aba/RRdelfin itp.

serie pokonywane z progresj±, ka¿dy kolejny odcinek coraz szybciej
600m - 4x(75m technicznie styl, przerwa 20sek, 50m styl w ¶rednim tempie, przerwa 20sek, 25m kraul na bezdechu lu¼no p.20 sek., 25m z maksymaln± prêdko¶ci± stylem, przerwa 60 sek.)
600m - 12x50 (1-3>) pierwsza technicznie, druga w ¶rednim tempie, trzecia bardzo mocno, przerwa 45 sek.300m - 12x25NN (1-3>) pierwsza lu¼no, druga w ¶rednim tempie, trzecia z maksymaln± prêdko¶ci±, przerwa ok. 20 sek.600m - 4x (75m technicznie w koordynacji, przerwa ok. 30 sek. + 3x25m z progresj± 1-3> przerwa ok. 25-30 sek.) w kolejnych seriach coraz szybciej zaczynamy pierwsze 25m utrzymuj±c oczywi¶cie progresjê w kolejnych 25tkach. Dla utrudnienia 25tki mo¿emy pop³yn±æ co 5 lub co 7 ruch oddech

inne zadania kszta³tuj±cymi si³ê specjaln±, zwiêkszaj±ce moc metabolizmu beztlenowego
400m - 8x50m stylem ze startu, prêdko¶æ p³ywania pow. 90% ¿yciowego rezultatu na dystansie, start w 3min.
np. je¿eli nasz najlepszy wynik na 50m wynosi 00:29,50 to wszystkie 50tki w tym zadaniu musimy p³ywaæ poni¿ej 00:32,45.
600m - (p³etwy) 12x50 przerwa 45sek. Pierwsza: 25m pod wod± +25m z maksymaln± prêdko¶ci±. Druga: 50m technicznie w koordynacji.
200m - 8x25 start w 45-60sek w mocnym tempie. (I-kraul 3 oddechy na dystansie, II-delfin 3 oddechy na dystansie, III-kraul 2 oddechy na dystansie, IV-delfin 2 oddechy na dystansie, V-kraul 1 oddech.... itd.)

To s± tylko propozycje zadañ treningowych, które oczywi¶cie mo¿na samemu modyfikowaæ w celu urozmaicenia. Pamiêtajmy jednak, ¿e zwiêkszenie objêto¶ci zadania kszta³tuj±cego szybko¶æ nie koniecznie musi przynie¶æ korzy¶ci. Lepiej skoncentrowaæ siê na jako¶ci jego wykonania. Równie¿ nie powinni¶my ³±czyæ na jednym treningu dwóch zadañ szybko¶ciowych, a nawet nie powtarzaæ ich w dniu nastêpnym. W ci±gu tygodnia najlepiej po¶wiêciæ tylko jeden dzieñ na jego realizacjê. U zawodników bardziej zaawansowanych mo¿emy stosowaæ dwa treningi szybko¶ciowe w mikrocyklu tygodniowym. Szybko¶ci nie mo¿emy trenowaæ w momencie, kiedy jeste¶my zmêczeni, a nasze rezultaty odbiegaj± od zamierzonych. Je¿eli to mo¿liwe spróbujcie umawiaæ siê na treningi szybko¶ciowe z partnerem. Rywalizacja podczas zadañ szybko¶ciowych mo¿e przynie¶æ tylko korzy¶ci. Je¿eli partner jest s³abszy i nie jest w stanie z nami rywalizowaæ mo¿e pomóc sobie zak³adaj±c np. ³apki i zwiêkszyæ swoj± szybko¶æ p³ywania, albo p³ywaæ szybszym stylem od naszego. Mo¿e równie¿ startowaæ przed nami np. dwie sek. wcze¶niej i próbowaæ nie daæ siê dogoniæ. Dziêki takiej rywalizacji ³atwiej bêdzie nam poprawiaæ szybko¶æ p³ywania.Nie unikajmy startów w zawodach. Bierzmy udzia³ w jak najwiêkszej liczbie startów od 50 do 100m. To ¶wietna forma dope³nienia treningu nie tylko szybko¶ciowego.

START i NAWRÓT

Oblicz, jaki procent podczas twojego wy¶cigu na dystansie 50 metrów (basen 25m) jest udzia³em startu i nawrotu? Je¿eli w Twoim wypadku jest to tylko przedzia³ w granicach 30%, to szybko powiniene¶ u¶wiadomiæ sobie jak du¿e znaczenie maj± w³a¶nie, te sk³adowe wy¶cigu. Prawdopodobnie start i nawrót poprzez odpowiedni udzia³ w trenowaniu tych elementów poprawisz najszybciej i jednocze¶nie wprowadzisz do monotonnego treningu trochê urozmaicenia (patrz art.: metodyka nauczania i technika skoku startowego). Mo¿e nie warto przeceniaæ roli reakcji startowej (0,20-0,35 sek.), bo mo¿liwo¶ci jej wytrenowania s± niezwykle ograniczone, a bardziej skoncentrowaæ siê na uzyskaniu maksymalnej prêdko¶ci i utrzymanie jej jak najd³u¿ej po wej¶ciu do wody po starcie i odbiciu od ¶ciany i po nawrocie.

GIBKO¦Æ

W osi±ganiu lepszych rezultatów utrwalania prawid³owych nawyków technicznych znacz±cy wp³yw ma poziom naszej gibko¶ci. Poprawianie lub przynajmniej utrzymywanie na odpowiednim poziomie ruchomo¶ci w stawach, szczególnie barkowych, u³atwi nam uzyskanie lepszej techniki i w konsekwencji szybko¶ci podczas sprinterskiego wy¶cigu. Pamiêtajmy, ¿e elastyczne miê¶nie szybciej regeneruj± siê i s± lepiej przygotowane do czerpania korzy¶ci z treningu si³owego. W¶ród amatorów sportu p³ywackiego zbyt czêsto zapominamy o zaletach æwiczeñ gibko¶ciowych.

TRENING NA L¡DZIE

W poprawie wyniku na krótkich dystansach pomocny jest trening na l±dzie. Najlepiej, je¶li nie jest to tylko si³ownia, któr± niektórzy chêtnie odwiedzaj±, bo poprawia nasz wygl±d na p³ycie basenu i latem na pla¿y. Ten nadmierny przyrost masy miê¶niowej, który niektórym z nas siê podoba nie pomaga w uzyskiwaniu lepszych wyników. Dlatego æwiczenia si³owe powinny byæ w³a¶ciwie dobrane. Trening na si³owni powinien byæ stacyjny: jedno æwiczenie po drugim na inn± partiê miêsni. Przerwa pomiêdzy æwiczeniami np. odpowiadaj±ca d³ugo¶ci czasu samego æwiczenia. Ilo¶æ powtórzeñ nie mniejsza ni¿ 15-18. Niektórzy preferuj± 20-30. Po jednym obwodzie d³u¿sza przerwa w czasie, której wykonujemy æwiczenia rozci±gaj±ce. Trening na si³owni nie powinien byæ zbyt d³ugi i nie powinien przekraczaæ 50 min. Proponowa³bym wykonywanie go dwa, trzy razy do roku od 4 do 8 tygodni. Nie czê¶ciej ni¿ 3 razy w tygodniu. Je¿eli poczujemy, ¿e po kilku takich cyklach, nasza si³a ustabilizowa³a siê i nie widzimy ju¿ poprawy, nale¿y zmieniæ rodzaj wykonywanych æwiczeñ. Najlepiej wówczas zainteresowaæ siê publikacjami dotycz±cymi kszta³towania si³y lub skonsultowaæ ze specjalistami. Bardzo korzystny wp³yw na nasz± sprawno¶æ fizyczn± bêd± mia³y inne formy ruchu. W uzupe³niaj±cym treningu p³ywackim jestem zwolennikiem gier zespo³owych, szczególnie gry w koszykówkê. W okresie zimowym polecam ma³o popularne w Polsce narciarstwo biegowe.Pamiêtajmy o zasadzie: im mniej cykli na dystansie tym wynik bêdzie lepszy. Bardzo dobrze o tym wiedz± wszystkie ssaki, które chc±c przyspieszyæ by pokonaæ dystans szybciej, wyd³u¿aj± swój krok pokonuj±c odcinek z mniejsz± ilo¶ci± cykli.  My równie¿ chc±c poprawiæ czas na dystansie bêdziemy musieli pokonaæ go z mniejsz± ilo¶ci± cykli. Poprawa szybko¶ci p³ywania krótkich odcinków nie tylko przyniesie korzy¶ci w postaci lepszych czasów w sprincie, ale bêdzie mia³a wp³yw na nasz wynik na d³u¿szych dystansach. W momencie, kiedy moja dyspozycja szybko¶ciowa jest wysoka, to wiem, ¿e pierwsz± czê¶ci dystansu mogê rozpocz±æ swobodniej anga¿uj±c mniej energii na jej pokonanie, a i tak tempo bêdzie zadawalaj±ce dziêki dobrej dyspozycji sprinterskiej. Zapas energetyczny jestem wtedy w stanie wykorzystaæ na drugiej czê¶ci dystansu i do tego wy¶cig zakoñczyæ skutecznym finiszem i dobrym czasem.
Dodano: 2006-11-14
Projektowanie stron - Studio Belart  
WMT - masters: p³ywanie, nauka p³ywania, treningi p³ywackie